zaterdag 14 maart 2015

Intensive course nursing ethics, 2-5 december 2014

Eind vorig jaar heb ik deelgenomen aan de "intensive course nursing ethics"  te Leuven, onder leiding van prof. Chris Gastmans.  Een uitgebreide samenvatting van de cursus vindt u via  deze link

Ik ga hierover zes artikels publiceren.  Dit eerste artikel is een overzicht van het geheel, daarna volgen beschouwingen bij de inleidingen van Chris Gastmans, Lieslot Mahieu, Joan McCarty, Bernadette Dierkcx de Casterlé en Yvonne Denier.

De cursus besloeg 4 dagen.  De eerste dag gaf prof. Chris Gastmans een introductie over verpleegkundige ethiek, waaraan in een volgend artikel een bespreking zal worden gewijd.  De kerngedachte van zijn introductie is dat ethiek van de gezondheidszorg vertrekt van de kwetsbaarheid van de persoon en waardigheid als einddoel heeft.  Zorg is het middel om deze waardigheid mogelijk te maken.  Verpleegkundige ethiek ligt in het verlengde van de zorgethiek maar wordt wel omschreven als een deugdenethiek, wat bijvoorbeeld Joan Tronto absoluut zou afwijzen. 

De tweede dag gaf dr. Lieslot Mahieu een lezing over intimiteit en seksualiteit in de zorg voor dementerende ouderen, waaraan ook een apart artikel zal worden gewijd.  Daarna gaf Joan McCarty een lezing over morele nood (Moral distress): door het feit dat mensen in de zorg begaan zijn met kwetsbare personen, delen ze voor een stuk in deze kwetsbaarheid.  Daardoor kan onder meer morele nood ontstaan.  Daarop gaf prof. Bernadette Dierckx de Casterlé een inleiding over verpleegkundige zorg vanuit een ethisch perspectief, waarover ook een apart artikel zal worden geschreven . 

De derde dag verkaste het hele gezelschap naar Moorsele voor een bezoek aan Stimul.  Deze organisatie kwam reeds aan bod in deze blog  (11 december 2013: opening Stimul Lubbeek).  Waardigheid van de zorgvrager is essentieel in de verpleegkundige ethiek, maar in de dagelijkse praktijk wordt dit vaak met de voeten getreden.  Stimul wil  een laboratoriumsituatie creëren waarin zorgverleners leren om daarmee om te gaan.  De grootste vijand van goede zorg is de dagelijkse routine: men voert taken uit zonder nog stil te staan bij de betekenisgeving van de zorgvrager.  Stimul tracht dit aan te pakken door ervaringsggericht leren, vertrekkend van het eigen lichaam.  Het leerproces verloopt via "exposure", een term die werd gebruikt door Andries baart in zijn theorie van de presentie.  Exposure verwijst onder meer naar het belichten van een film:  de film wordt letterlijk blootgesteld aan datgene wat gefotografeerd wordt en daarbij ondergaat hij ook een fysieke verandering, de indrukken uit de buitenwereld worden haast letterlijk in de materie van de filmrol ingebrand.  Een gelijkaardig proces speelt zich af bij hulpverleners die zich daadwerkelijk openstellen voor het perspectief van de zorgvragers.  En het is precies dat wat men in Stimul binnen een laboratoriumsituatie wil faciliteren.

De vierde dag werd aandacht besteed aan kwalitatief onderzoek: het instrument bij uitstek om verpleegkundige ethiek wetenschappelijk te onderbouwen.  Daartoe werd in Leuven een methodiek ontwikkeld:  QUAGOL.  Daarna kwam prof. Yvonne Denier spreken over Euthanasie, waaraan een eveneens een artikel zal worden gewijd en tot slot eindigde de cursus met een uiteenzetting van prof. Gastmans over artificiële voeding en vochttoediening bij dementerende personen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten